Dosya ve klasörlerinize kısayol tanımlayın , birbirine bağlayın !
Sistem tarafından depolanan ve işlenen her dosya bir dosya adı ile ilişkilendirilir. Yeni bir dosya tanımlandığında bu dosya için bir de isim atanır. Kullanıcılar, bir dosyaya farklı konumlardan daha rahat erişebilmek için kısayollar tanımlamak ihtiyacı duyabilirler. UNIX bağlamında kısayol belirtmek için kullanılan dosyalar bağ dosyaları olarak anılırlar.
İki tür bağ dosyası mevcuttur; hard-link ve soft-link. Hard-link türü bağ dosyaları sistem üzerinde yalnızca sistem yöneticisi tarafından yaratılabilirler. Var olan bir dosyaya bir hard-link ile ikincil bir isim atandığı andan itibaren dosyaya iki farklı isim ile erişmek mümkün olacaktır. Bu aşamadan sonra isimlerden birisi ile gelecek bir dosya silme talebinde sadece dosyaya erişim için kullanılan iki isimden birisi silinmiş olur, dosyanın saklanması sürdürülür ancak artık yalnızca bir isim ile erişmek mümkün olacaktır. Bu durumda dosya yalnızca ve yalnızca kendisi ile ilişkilendirilen tüm isimleri için birer dosya silme işlemi gerçekleştikten sonra silinmiş ve hiçbir biçimde ulaşılamaz olacaktır.
UNIX sistemleri üzerinde bağ dosyaları ln programı yardımı ile tanımlanır:
# ln /raporlar/ocak-satis.txt /cok-satanlar/2001-ocak.txt
Yukarıdaki örnekte, /raporlar/ocak-satis.txt yolu ile erişilen dosyaya erişmek için ikincil bir yol olarak /cok-satanlar/2001-ocak.txt tanımı yapılmaktadır. Bu noktadan sonra dosya isimlerinden birisi silinse de diğeri de silinene kadar dosya var oluşunu sürdürecektir. Aşağıdaki örnekte php.ps adı ile verilen dosyaya bir hard-link oluşturulmaktadır:
# ls -l
total 239
-rw-r–r– 1 root root 242783 Dec 13 10:50 php.ps
# ln php.ps php-dokuman.ps
# ls -l
total 478
-rw-r–r– 2 root root 242783 Dec 13 10:50 php-dokuman.ps
-rw-r–r– 2 root root 242783 Dec 13 10:50 php.ps
Görüldüğü gibi, hard-link türü bağın (php-dokuman.ps) oluşturulmasından sonra ls çıktısının ikinci kolonunda yer alan referans sayısı ikiye çıkmıştır. Dosyanın farklı adları için silme talebi geldikçe referans sayısı azalır ve sıfır olduğunda dosya sistemden silinir.
Soft-Link Nedir, Nasıl Yapılır
Sistem üzerindeki tüm kullanıcılar tarafından tanımlanabilen ve daha kolayca anlaşılıp idare edilebilen bağ dosyası türü soft-link’lerdir. Soft-link türü bir bağ, mevcut bir dosyaya farklı yollardan da ulaşılabilmesini sağlar. Ancak hard-link’lerden farklı olarak, kendisine ikincil isimler tanımlanan dosya için ilk ismine gelen bir silme talebi dosyanın tümü ile silinmesine yol açacak, ikincil isimler ile dosyaya verilen referanslar anlamsız olacaktır.
soft-link türü bir link ln programına -s parametresi verilerek gerçekleştirilir. Aşağıdaki örnek soft-link’lerin kullanımını göstermektedir:
$ ln -s /raporlar/ocak-satis.txt /cok-satanlar/2001-ocak.txt
$ rm /raporlar/ocak-satis.txt
$ cat /cok-satanlar/2001-ocak.txt
No Such File or Directory
Örnekte, ilk satırda /raporlar/ocak-satis.txt yolu ile erişilen dosyaya erişmek için ikincil bir yol olarak /cok-satanlar/2001-ocak.txt tanımı yapılmaktadır. Ancak ikinci satırdaki dosyanın ilk adı için gelen silme talebinden sonra /cok-satanlar/2001-ocak.txt biçiminde verilen ikincil dosya adı ile dosyaya erişmek mümkün olamayacaktır; çünkü artık dosya tümüyle silinmiştir.
$ ln -s /home/httpd/html html
$ ls -l html
lrwxrwxrwx 1 webmaste users 16 Dec 13 08:56 html -> /home/httpd/html/
Yukarıdaki iki komutun sistem üzerindeki web sitesinin sorumlusu tarafından verildiğini düşünelim. Web sorumlusu ilk komutu kendi ev dizininde verdiğinde web sayfalarını düzenlemek için sisteme her girişinde gitmesi gereken /home/httpd/html dizinine kestirme bir yol tanımlamış olacaktır. Sisteme girişini yaptıktan sonra cd html diyerek /home/httpd/html dizinine daha az tuş vuruşu ile ulaşabilecektir. İkinci satırda yer alan ls komutunun çıktısında, dosya erişim haklarının görüntülendiği ilk kolonun ilk harfi olan “l” harfi, dosyanın bir bağ (link) dosyası olduğunu göstermektedir. Dosya adı kolonundaki ok işareti de dosyanın
hangi dosyaya yönelmiş bir bağ olduğunu açıkça göstermektedir.
Kaynak: http://www.linuxogren.com/link-dosyalari-link-files.html
Bu yazı toplam 85 kere görüntülenmiştir.
İlgili Yazılar:
Yazar Hakkında
Yazar: Onur AKTAŞ
Hakkında / İlgi Alanları: Php, Python, Java, Güvenlik, Algoritmalar, Fotoğraf, Kitap, Sinema
