Bu yazıda neden özgür yazılımlar tercih edilmelidirden bahsetmeyeceğim. Onur arkadaşım bunu yazısında gayet iyi açıklıyor zaten. Ben açık kaynağın ne demek olduğundan bahsedeceğim.
Bence açık kaynağı anlamak için kapalı kaynak nedir buna bakmak lazım.
Size başıma gelen bir olayı örnek vererek başlamak istiyorum. Okulda aldığım ingilizce makale ödevinde açık kaynak ekonomisini konu olarak seçtim. Öğretmenin bu konu üzerindeki düşüncesi benim için gayet açıklayıcı oldu. Bana sorduğu ilk şey ,Winamp’da bedava, o da mı açık kaynak oluyor, oldu. Evet bu yazılım bedavadır fakat kaynak kodlarını bizlere sunmaz, sunmadığı için açık kaynak statüsünde değildir. Öğretmenden aldığım tepkiye benzer şekilde çoğumuzun aklına gelen ilk şey yazılımın ücretsiz olması, ama işin özünde özgürlük gibi bir kavram yatıyor.
Bunun üzerine bir tanımlama yapıcak olursak,çalıştırılabilir kodların yanında bize geliştiricinin programı oluşturma aşamasında yazdığı,insanların kolayca okuyup anlayabileceği kodları da sunan yazılımları açık kaynak yazılım olarak niteleyebiliriz.Bu programın ücretli olup olmayacağı veya nasıl lisanslanacağı tamamen programın yazarına bağlıdır.Gördüğünüz gibi açık kaynak yazılım bedava yazılım demek değildir.
3-4 yıl önce izlediğim bir röportajda Stallman şöyle diyor. Aklımda kaldığı şekilde anlatmaya çalışacağım.
“Şimdi yemek yaptığımızı düşünelim. Onu kendi zevkinize göre yaparsınız değil mi? Baharatı kendinize göre ayarlarsınız, içine istediğiniz şeyleri de katabilirsiniz. İşte açık kaynak yazılım bize bunu sağlıyor. Kim başkasının zevkine göre hazırlanmış yemeği yemek ister ki?”
Bu sözler olayı gerçekten iyi açıklıyor.
1989 yılında General Public License(GPL) (Genel Kamu Lisansı) Richard Stallman tarafından yayınlandı. Stallman’ın yayınladığı bu lisansın iki temel noktası vardı. Birincisi , bu lisansla dağıtılan yazılımın kodlarından faydalanarak yazılan başka bir yazılım , kapalı kaynak olarak dağıtılamaz.İkincisi ise birinci kurala uymak şartıyla ,herkez bu lisansa sahip programları istediği şekilde modifiye edip, kopyalayıp dağıtabilir.
Daha sonraları, açık kaynak dünyasının gelişmesi adına Lesser General Public License(LGPL) (Kısıtlı Genel Kamu Lisansı) yayınlandı. Bundaki amaç firmaları açık kaynak yazılım kullanmaya teşvik etmekti. Fakat GPL’den dolayı bu yazılımları kendi projelerinde kullanamıyorlardı. (Kullanmaları durumunda kodları açmaları gerekiyordu.Bu da ticari açıdan olanaksızdı.)
İşte bu yüzden LGPL yayınlandı ve bu lisansla lisanslanmış yazılımlar sayesinde firmalar , projelerinde bu kaynak kodları kullanabilme hakkına kavuştular. Böylece kaynak kodlarının tamamını açma gereği ortadan kalkmış oldu.
Açık kaynak dünyasında, anlattıkarımın dışında, bir çok lisans türü bulunmaktadır. Ben en çok kullanılanlardan bahsettim.
Kaynakça
-http://en.wikipedia.org/wiki/GNU_General_Public_License
-http://www.linux.org/info/gnu.html
-http://en.wikipedia.org/wiki/GNU_Lesser_General_Public_License
-http://www.ozgurlukicin.com/forum/diger/8460/?page=1
Bu yazı toplam 73 kere görüntülenmiştir.
Sevgili arkadaşım, yazında geçen “Kim başkasının zevkine göre hazırlanmış yemeği yemek ister ki?” cümlesini eleştirmeden yapmadım.
Peki yeryüzünde tüm dünyada ençok var olan ticarethanelerin Restoran ve yemek yerleri olduğunu biliyormuydun? Sorarım sana neden o zaman herkes restaurant’In aşçısının zevkine göre olan yemeği yiyor? Çünkü bir işi profesyöneline bırakıcaksınki lezzetli sorunsuz bir yemek yerken mutlu olasın kendi zevkine göre yapmaya çalıştığın yemeği yiyememe ihtimalinde var. Bunu geçtim ben hayatımda hiç restaurant’a gitmedim dışardan yemek yemedim diye ikar edenler çıkabilir. Evde 5 kişisiniz diyelim anne baba çoçuklar. 5 kişinin zevki aynı olamaz mümkün değil biri tuzlu diğeri tuzsuz diğeri bibersiz diğeri etsiz vejeteryanca yemekler severse evde kimin zevkine göre yemek yapılır? Tabikide annenin zevkine göre. Neden? çünkü annen işin ustası Annen işini güzel düzenli zamanında ve sorunsuz yapıyor sana bir ömür boyu yemek yapıyor ama çoğu çoçuk nankör olur kardeşim. Annen ömrünce güzel yemek yapar yemeğin tuzu çok kaçarsa anneden nefret edilir, yemek yanarsa ogün yemek yiyemezsen annene bağırırsın kızarsın hakkını vermezsin teşekkür etmezsin. Tıpkı yazılım dünyasında olduğu gibi, sen küçükken ilk bilgisayarında windows vardı senin en az 5 yıl mutlu etti sonra birgün ona bedeli olan parasını çalışan senin gibi insanların hakkını vermen gerektiğini ücret ödemen gerektiğini öğrendin ve nankörlük ettiler. Biz opensource cuyuz hadi canım gerçekten mi? neden yaptığın her işten para alıyorsun o zaman? Linux için sitenizde var olan zip işlemi için bile 2 sayfa dolusu anlatım yapılmış. Windowsda analtım yapıyım mı sağ tık ziple, sağ tık zip aç. BİTTİ. ne kadar zor değil mi. Bu arada Lİnux’u kendin yazdıysan yaptığın yemek sana aittir Yoksa başkasının yemeği üzerinden ahkam kesmek doğru değildir. Sende tekrar düşünüp platformu terket windows platformu üzerinde kendi tariflerini geliştir bence daha lezzetli olacak emin ol.
Sevgili arkadaşım misafir,
Stellman’ın dediği şey;
“Kim başkasının zevkine göre hazırlanmış yemeği yemek ister ki?”
“Kim başkasının hazırladığı yemeği yer ki değil.”
Kusura bakma ama bütün yorumun buna dayalı olmuş, tekrar gözden geçirmeni dilerim.
Yorumlarının sonunda doğru “neden siz yaptığınız işten para alıyorsunuz” demişsin.
Açık kaynak yazılım’ın ne olduğunu tekrar okumanı dilerim, okumadan yorum yapmışa benziyorsun, açık kaynak yazılım bedava yazılım demek değildir !
Önyargıları değiştirmek gerçekten zordur sevgili arkadaşım, bazı şeyleri bilmediğin veya yanlış bildiğini kabul edersen sana daha çok yardım edebileceğiz.
Ben okudum bir hata göremedim yazıda.Gayet açık anlatmış siteyi arkadaş…
Genelde düşülen yanılgılardan birtanesi açık kaynak yazılımdan para kazanılmadığıdır.Belki bu yüzden çok daha iyi yerleri hak eden bu anlayış olması gerektiği kadar ilgi görmüyor.Yazı,”açık kaynak nedir?”sorusuna çok güzel ve açıklayıcı cevap vermiş.Arkadaşlarınıza da yazıyı okumalarını tavsiye etmenizi öneririm.
selamlar bir sorum var sizlere yardimci olablirseniz sevinirim
LGPL lisansli olan bir forum temasi kulanilabilirmi baska kullanicilar tarafindan yada logosu editlenebilirmi bir sitede bir tane tema yayinlanmis 1400 kiside indirmis bende indirdim forumuma yukledim cebalarinizi bekliyorum arkdaslar SAYGILAR.
LGPL olan bir forum tema editlenebilirmi logosu vesaire yada kulanilmasi yasakmidir
tskler
@bydehset
Lglp ile lisanslanmış bişeyi istediğin gibi değiştirip kullanabilirsin ama bunu daha sonradan ticari bi şekilde lisanslayamazsın.tekrar lgpl lisansı ile dağıtmalısın.Bunu dışında ek şartlar varsa bunları da göz önünde bulundurmalısın.
Genel olarak yapıcağın şeyin sorun olucağını düşünmüyorum.
Teskurler 3denizötesi bilgi icin